Karanlık Üçlü’nün Kompulsif Satın Alma Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Materyalizmin Aracılık Rolü

Psikolojik faktörler sebebiyle kompulsif satın almaya yönelen tüketiciler, karanlık üçlü olarak adlandırılan olumsuz kişilik özellikleri (Narsisizm, Psikopati, Makyavelizm) etkisiyle önce psikolojiye daha sonra ise pazarlamaya konu olmuştur. Karanlık üçlüyle ilgili literatürde birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak kompulsif satın almayı, karanlık üçlü ve materyalizm ile olan ilişkiler örgüsünde inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırma bu noktada literatürdeki eksikliği gidermek ve literatüre katkı sağlamak açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın amacı karanlık üçlü olarak adlandırılan olumsuz kişilik özelliklerinin, kompulsif satın almaya etkisini ortaya koymak ve materyalizmin aracılık rolünü belirlemektir. Aynı zamanda karanlık üçlü sistemi kullanılarak kompulsif satın almayı açıklamaya çalışmak ve kompulsif satın almanın derinlerdeki nedenlerini ortaya çıkararak, beraberinde bu nedensel sistemde materyalizmin aracılık görevini analiz ederek literatüre katkıda bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda 299 kişiden online (çevrimiçi) anket yöntemiyle veri toplanmış, toplanan veriler SPSS ve AMOS programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, karanlık üçlü kişilik özellikleri, materyalizm ve kompulsif satın alma arasında bazı ilişkiler saptanmıştır. Karanlık üçlü ögelerinden sadece psikopatinin kompulsif satın alma üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi vardır. Narsisizm materyalizmi, materyalizm de kompulsif satın almayı pozitif yönde anlamlı olarak etkilemektedir. Narsisizm ayrıca kompulsif satın almayı materyalizm üstünden dolaylı olarak da etkilemektedir. Sonuç olarak Karanlık üçlü olarak adlandırılan olumsuz kişilik özellikleri ve negatif tüketim çeşitleri arasındaki ilişkileri incelemek için yöntem, kuram ve kapsam bakımından daha ayrıntılı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Görüntülenme
1
07.05.2024 tarihinden bu yana
İndirme
1
07.05.2024 tarihinden bu yana
Son Erişim Tarihi
09 Mayıs 2024 09:55
Google Kontrol
Tıklayınız
Tam Metin
Tam Metin İndirmek için tıklayın Ön izleme
Detaylı Görünüm
Eser Adı
(dc.title)
Karanlık Üçlü’nün Kompulsif Satın Alma Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Materyalizmin Aracılık Rolü
Yazar/lar
(dc.contributor.author)
ÇAL, Şerife
Tez Danışmanı
(dc.contributor.advisor)
AY, Ufuk
Yayıncı
(dc.publisher)
KTO Karatay Üniversitesi
Yayın Türü
(dc.type)
Tez
Özet
(dc.description.abstract)
Psikolojik faktörler sebebiyle kompulsif satın almaya yönelen tüketiciler, karanlık üçlü olarak adlandırılan olumsuz kişilik özellikleri (Narsisizm, Psikopati, Makyavelizm) etkisiyle önce psikolojiye daha sonra ise pazarlamaya konu olmuştur. Karanlık üçlüyle ilgili literatürde birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak kompulsif satın almayı, karanlık üçlü ve materyalizm ile olan ilişkiler örgüsünde inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırma bu noktada literatürdeki eksikliği gidermek ve literatüre katkı sağlamak açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın amacı karanlık üçlü olarak adlandırılan olumsuz kişilik özelliklerinin, kompulsif satın almaya etkisini ortaya koymak ve materyalizmin aracılık rolünü belirlemektir. Aynı zamanda karanlık üçlü sistemi kullanılarak kompulsif satın almayı açıklamaya çalışmak ve kompulsif satın almanın derinlerdeki nedenlerini ortaya çıkararak, beraberinde bu nedensel sistemde materyalizmin aracılık görevini analiz ederek literatüre katkıda bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda 299 kişiden online (çevrimiçi) anket yöntemiyle veri toplanmış, toplanan veriler SPSS ve AMOS programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, karanlık üçlü kişilik özellikleri, materyalizm ve kompulsif satın alma arasında bazı ilişkiler saptanmıştır. Karanlık üçlü ögelerinden sadece psikopatinin kompulsif satın alma üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi vardır. Narsisizm materyalizmi, materyalizm de kompulsif satın almayı pozitif yönde anlamlı olarak etkilemektedir. Narsisizm ayrıca kompulsif satın almayı materyalizm üstünden dolaylı olarak da etkilemektedir. Sonuç olarak Karanlık üçlü olarak adlandırılan olumsuz kişilik özellikleri ve negatif tüketim çeşitleri arasındaki ilişkileri incelemek için yöntem, kuram ve kapsam bakımından daha ayrıntılı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Kayıt Giriş Tarihi
(dc.date.accessioned)
2024-05-07
Yayın Tarihi
(dc.date.issued)
2024
Yayın Dili
(dc.language.iso)
tr
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Karanlık üçlü
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Narsisizm
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Makyavelizm
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Psikopati
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Kompulsif Satın Alma
Konu Başlıkları
(dc.subject)
Materyalizm
Tek Biçim Adres
(dc.identifier.uri)
https://hdl.handle.net/20.500.12498/6517
Tez Türü
(dc.type.thesis)
Yüksek Lisans
Analizler
Yayın Görüntülenme
Yayın Görüntülenme
Erişilen ülkeler
Erişilen şehirler
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında yükümlülüklerimiz ve cerez politikamız hakkında bilgi sahibi olmak için alttaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.

creativecommons
Bu site altında yer alan tüm kaynaklar Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Platforms